Wat werkt als je verandering op gang wilt brengen in je organisatie

In bijvoorbeeld de lerende netwerken Q-net kwaliteitsfunctionarissen, Meten & evalueren en Gezinsgericht samenwerken kwam dit onderwerp aan de orde. Deze netwerken houden zich bezig met verschillende kwaliteitsvraagstukken én herkennen dezelfde uitdaging; Hoe zorg je ervoor dat een verandering wordt onderschreven én ook daadwerkelijk een plek krijgt in het dagelijks werk?

Binnen de lerende netwerken verkennen deelnemers verschillende perspectieven op veranderen. Wat helpt om collega’s te betrekken? Welke factoren spelen daarbij een rol? En wat kun je doen als een aanpak in de praktijk anders uitpakt dan verwacht?

Wat kan verandering vertragen?

De drie lerende netwerken deden ieder de workshop Veranderen met impact. Deelnemers van elk netwerk brachten met elkaar in kaart welke factoren verandering in de weg staan. De uitkomsten bleken ongeacht het veranderthema op elkaar te lijken. Projecten krijgen onvoldoende prioriteit. Collega’s zien de relevantie niet of voelen zich niet medeverantwoordelijk. Leidinggevenden dragen het belang van een verandering niet altijd actief uit.

Deelnemers:  “Iedereen ziet de winst ervan in, maar vervolgens gebeurt er niets.”
“We praten veel over verbeteren, maar uiteindelijk wint de waan van de dag.”

Een ander perspectief op veranderen

Juist dit soort ervaringen maakt veranderkunde een waardevol onderdeel binnen de verschillende lerende netwerken. Tijdens de workshops verkennen deelnemers verschillende manieren om naar verandering te kijken.

Eén van de perspectieven die daarbij aan bod komt, is dat informatie en argumenten alleen niet altijd voldoende zijn om beweging te creëren. Het kan helpen om je te verdiepen in het perspectief van degene die je bij de verandering wilt betrekken.

Niet alleen in ‘het team’ of ‘de directie’ als geheel, maar juist in één concrete persoon. Wat vindt diegene belangrijk? Waar wordt deze collega op beoordeeld? Wat wil deze persoon bereiken? En waar raakt dat aan de verandering die jij voor ogen hebt?

Deelnemers over deze manier van kijken: “Empathisch en creatief denken is iets anders dan informeren en overtuigen. In plaats van te proberen de ander te motiveren, kun je onderzoeken welke motivatie er al is en hoe je daarbij aansluit. Doorvragen en luisteren kunnen daarbij minstens zo waardevol zijn als uitleg geven.”

Interventies die werken

Vanuit dat bredere perspectief op veranderen ontstonden tijdens de workshops allerlei ideeën voor praktische interventies. Soms zijn die verrassend eenvoudig. Naast een nieuwsbrief of presentatie kan bijvoorbeeld worden gezocht naar communicatievormen die collega’s op een andere manier uitnodigen om betrokken te raken.

Deelnemers bedachten bijvoorbeeld:

• een aansprekende naam voor het project;
• korte quizjes of interactieve updates;
• successen zichtbaar maken en vieren;
• positieve feedback geven wanneer collega’s nieuw gedrag laten zien, bijvoorbeeld met online likes en ballonnetjes;
• een herkenbare projectstijl of een logo gebruiken;
• in een vast ritme communiceren, ook als er geen groot nieuws is.

Het zijn voorbeelden van kleine interventies die kunnen helpen om een verandering zichtbaar en aantrekkelijk te maken en de aandacht ervoor vast te houden. Welke interventie passend is, afhankelijk van de verandering, de organisatie en de mensen die erbij betrokken zijn.

De kracht van een lerend netwerk

Lerende netwerken richten zich op inhoudelijke kwaliteitsverbetering. Tegelijkertijd bieden ze ruimte om samen te onderzoeken hoe zo’n verbetering in de eigen organisatie vorm kan krijgen. Door ervaringen uit verschillende organisaties naast elkaar te leggen, ontdekken deelnemers dat ze regelmatig vergelijkbare barrières tegenkomen. Ze wisselen uit wat ze hebben geprobeerd, wat daarbij werkte en wat juist niet, en kijken vanuit verschillende perspectieven naar hun eigen veranderopgave.

Meer weten? In de terugkoppeling van de bijeenkomst van het lerend netwerk Q-net lees je meer over de inzichten, werkvormen en praktische tips rondom veranderkunde.